توسعه
گردشگری در ایران بیشتر متکی بر ادبیات شفاهی با رویکرد تکراری و پروپا گاندایی است. مکرراً در کشورمان از زبان مسوولان سخنانی شنیده می شود که محوریت غیرقابل انکار توسعه گردشگری را به مخاطبان گوشزد می کند. تکرار ملال انگیز این موضوع که ایران در ردیف ۱۰ کشور برتر دارنده جاذبه های گردشگری در عرصه جهانی است، این مهم را به جمله یی کلیشه یی و بی خاصیت تبدیل کرده است.»
این مطلب بخشی از مقاله اسرافیل شفیع زاده کارشناس ارشد گردشگری با عنوان «مدیریت کیفیت جامع زمینه ساز تحول اساسی در نظام گردشگری ایران» است. اما اگر کمی منصف باشیم و چرخی در پیشینه صنعت گردشگری کشورمان بزنیم، درستی نوشتار و گفتار این کارشناس را در می یابیم. محمد معزالدین رئیس سازمان (سابق) ایرانگردی و جهانگردی در دوره مدیریتی اش چنان چشم اندازی از آینده این صنعت ارائه داد که وعده های محقق نشده اش هنوز چشمان مان را می زند.
وی در آبان ۱۳۷۸ در گفت وگو با ماهنامه تخصصی گردشگری، «زمان»، در خصوص تکلیف تعیین شده در برنامه سوم برای بخش گردشگری گفت؛ «در طول برنامه سوم در سال ۱۳۸۳ نزدیک به ۴/۸ میلیون نفر از ایران بازدید خواهند کرد. براساس مطالعات صورت گرفته در مرحله اول برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دولت حداقل رشد جهانگردی در طول برنامه سوم از نظر ورود جهانگردان و درآمد به این شرح است که در سال ۷۸، سال پایه، پذیرای حدود یک میلیون گردشگر خواهیم بود و آمار سال های دیگر به این شرح است؛ در سال ۷۹ حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر، سال ۸۰ حدود ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار نفر، سال ۸۱ دو میلیون و ۶۰۰ هزار نفر، سال ۸۲ سه میلیون و ۲۰۰ هزار نفر و سال ۸۳ حدود چهار میلیون نفر به ایران خواهند آمد،» البته پیشگویی های این مدیر به همین جا ختم نشد بلکه وی براساس محاسباتی دقیق و قاطع در خصوص درآمد ارزی کشور از این تعداد ورودی گفت؛ «درآمد ارزی حاصل از ورود جهانگردان طی برنامه سوم، در سال ۷۸ حدود ۶۳۰ میلیون دلار، در سال ۷۹ حدود ۸۲۲ میلیون دلار، در سال ۸۰ حدود ۱/۰۲۹ میلیارد دلار، در سال ۸۱ حدود ۱/۲۸۹ میلیارد دلار و در سال ۸۲ ، ۱/۶۰۶ میلیارد دلار خواهد بود.»
همان طور که می دانید این امر نه تنها محقق نشد، بلکه حتی به درصد کوچکی از آن هم برای دلخوشی دست پیدا نکردیم. حال نیز از مدیران فعلی وعده حضور 20 میلیون گردشگر را می شنویم. اگرچه مدیران فعلی معتقدند همه شرایط برای بخش گردشگری مهیا است و اقبال دولتی به این صنعت روی آورده است اما نگاهی به ضریب اشتغال هتل های کشور، واقعیت دیگری در این بخش را بر ما آشکار می سازد.
از آنجایی که مدیریت در صنعت گردشگری همچون بسیاری از سازمان ها و بخش های کشور دوره یی بوده است، متولیان امر همواره این فرصت را داشتند که پاسخگوی گفته ها و عملکردشان نباشند.
شفیع زاده نیز در مقاله اش به این امر اشاره داشته و می گوید؛ «در حوزه گردشگری ایران از عملگرایی اثربخش، کمتر نشانی به چشم می خورد.
سنجش میزان دسترسی به اهداف برنامه های توسعه توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نمی تواند مبتنی بر اقوال مدیرانی باشد که استادانه و با بهره گیری از موقعیت های شغلی و امکانات و بودجه های دولتی و در قالب فعالیت های رسانه یی یا استخدام برخی از ارباب جراید به دنبال ارائه تصویری غیرواقعی از موفقیت های کسب نشده هستند. مطالعه روند ورود گردشگران خارجی به کشور در سال گذشته حاکی از افول گردشگری بین المللی در ایران است. صرف بودجه های نفتی در نمایشگاه هایی که عمدتاً به شکل نامطلوب و با کارایی و اثربخشی کم در خارج از کشور برگزار می شود، توانسته است در ایجاد جریان های جدید جهانگردی به سمت ایران نقش آفرین شود. فقدان برنامه جامع بازاریابی بین المللی کماکان از موانع اصلی تاثیرگذاری بر بازارهای جهانگردی است.»
ناگفته نماند که متولیان امر صنعت گردشگری در کشورمان به خصوص مجریان برپایی این نمایشگاه، معتقدند که بسیار موثر و چشمگیر در عرصه نمایشگاه های بین المللی حضور پیدا کردند و توفیق شان به آنجایی رسیده است که رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در این هفته از برپایی نمایشگاه بین المللی گردشگری در کشور خبر داد. به نظر می رسد نبود اطلاع کافی از پیشینه نمایشگاه های گردشگری در ایران یا عدم دسترسی به این امر موجب شد مدیران فعلی از اینکه در سال های گذشته بارها نمایشگاه هایی با عنوان بین المللی و در عمل نیمه بین المللی در بخش گردشگری در کشور برپا شده است غافل شوند. حتی یکی از دست اندرکاران بخش خصوصی کشورمان در سال گذشته موفق شد در جدول نمایشگاهی سازمان جهانی جهانگردی (UNWTO) برنامه نمایشگاهی را به ثبت برساند اما به دلیل عدم همکاری بخش دولتی این نمایشگاه به مرحله اجرا در نیامد. این در حالی است که مشایی با اعلام این خبر و تاکید بر ضرورت برپایی نمایشگاه بین المللی در ایران گفت؛ «باید نمایشگاه های بین المللی گردشگری در ایران برپا شود و نمایشگاه بین المللی گردشگری ایران در تقویم نمایشگاه های جهانی جای داده شود.»
به نظر می رسد که باید به نیمه پر لیوان چشم دوخت و حال که قرار است گردشگری در کشور توسعه پیدا کند و گذشتگان کاری در این صنعت انجام ندادند به این امر هم اشاره داشت که به رغم آنکه ایران از نظر منابع جهانگردی غنی و متنوع است و ظرفیت توسعه بیشتر را نیز دارد اما در حال حاضر هیچ بانک اطلاعاتی جامع و به روز در مورد منابع جهانگردی کشور وجود ندارد.
کلمات کليدي : ایران جزء ده کشور اول تاریخی است. |
سيستم عامل
